СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ

Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно

Скидки до 50 % на комплекты
только до

Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой

Организационный момент

Проверка знаний

Объяснение материала

Закрепление изученного

Итоги урока

8-синф "Сўз бирикмаси"

Нажмите, чтобы узнать подробности

8-синф "Сўз бирикмаси" Жаркинова Зулфия Абдулхаевна

Просмотр содержимого документа
«8-синф "Сўз бирикмаси"»

O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI

XALQ TA’LIMI VAZIRLIGI











NAMANGAN VILOYATI

XALQ TA’LIMI BOSHQARMASI

Uchqo`rg`on tuman xalq ta’limi bo`limiga qarashli

6-sonli umumiy o`rta ta’lim maktabi

ona tili va adabiyot fani o`qituvchisi

JARKINOVA ZULFIYA ABDULHAYEVNANING

8-sinflar uchun ona tili fanidan “So`z birikmasida

so`zlarning o`zaro birikish usullari”mavzusidagi

DARS ISHLANMASI











Mavzu: So`z birikmasida so`zlarning o`zaro birikish usullari

Darsning maqsadi:

  1. ta’limiy: O`quvchilarda so`z birikmasida so`zlarning o`zaro birikish usullari to`g`risidagi bilim, ko`nikma va malakasini shakllantirish, bilimini mustahkamlash;

  2. tarbiyaviy: O`quvchilarda o`zaro hurmat, hamkorlik tuyg`ularini shakllantirish, ma’naviyatli va ma’rifatli yoshlar sifatida tarbiyalash;

c) rivojlantiruvchi: O`quvchilarning tafakkur va idrokini kengaytirish, ularni mustaqil fikrlashga o`rgatish.

Nutqiy kompetensiya (tinglab tushunish, so`zlash, o`qish, yozish):

Berilgan topshiriq, sodda matnlarni tinglab tushuna oladi;

Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi:

–darslik (lug`atlar),kutubxona hamda media manbalardan zarur ma’lumotlarni izlab topa olish, saqlash.

O`zini o`zi rivojlantirish kompetensiyasi:

–mustaqil o`qib o`rganish, doimiy ravishda o`z-`zini jismoniy, ma’naviy rivojlantirish, ijodiylik ko`nikmalarini oshirib borish.

Milliy va umummadaniy kompetensiya:

– madaniy me’yorlarga va sog`lom turmush tarziga hamda adabiy til me’yorlariga amal qilish.

Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi:

–guruh bo`lib hamkorlikda ishlay olish va bunda muomala madaniyatiga ega bo`lish.

Dars uslubi: Interfaol, klaster

Dars shakli: Yakka tartibda va guruhlarda ishlash

Dars jihozi: darslik, AKT, ko`rgazmalar, tarqatmalar

Dars shiori: Ko`rar ko`zlarning nuri ilmdandir

Darsning borishi:

1.Tashkiliy qism:

a) salomlashish;

b) navbatchilik hisoboti, sinf tozaligi va davomatni nazorat qilish;

c) kirish suhbati, o`quvchilarning og`zaki nutqini o`stirish.

2.O`tigan mavzuni so`rash va mustahkamlash.

O`quvchilarni uch guruhga bo`laman.

1 .Guruhlarga tarqatmali jihozlar tarqataman

1-tarqatma

Matnda neshta gap borligini aniqlang.

Mana oktabr oyi oxirlab qoldi. Mashina terimi tugay deb yuribdi.Harna bo`lsa ozroq terib olay,deb dalaga ,mashinam joyida turibdi. (Said Ahmad)



2-tarqatma

Gaplarda nechtadan so`z borligini aniqlang.

Hovlining yamigacha ariq tortib ekilgan qulupnay pushtalari orasida suv yaltiraydi.

Onda-sonda rang olgan qulupnaylar ko`zga tashlanib qoladi. (O`tkir Hoshimov)

3-tarqatma

Quyidagi gapda nechta so`z birikmasi borligini aniqlang.

Katta sement ko`prik ustidan mashinalar tinimsiz o`tib turibdi. (Said Ahmad)

2.Har bir guruh orasida tezkor savollar asosida “Aqliy hujum” o`yinini o`tkazaman.

1. So`zlarning qanday birikuviga so`z birikmasi deyiladi?

2. So`z birikmasidagi bosh so`z va tobe so`zni misollar asosida tafsiflab bering.

3. Otli so`z birikmasi va fe’lli birikmasiga misollar keltiring. Ular nega shunday ataladi?

3.Yangi mavzu bayoni: So`z birikmasida so`zlarning o`zaro birikish usullari

O`quvchilar so`z birikmasi haqida boshlang`ich ma’lumotga ega.Yangi mavzuga zamin tayyorlash uchun 60-mashq guruhlar o`rtasida bajariladi

Berilgan so`z birikmalari tarkibidagi ajratilgan vositalardan qaysi birlari so`zlarni bir-biriga bog`lashga, qaysi birlari esa lug`aviy ma’noga qo`shimcha ma’nolar berishga xizmat qilishini aniqlang.

Guruhlar mashq asosida so`z birikmasida so`zlarning o`zaro biri-kish usullari to`g`risida ma’lumotga ega bo`lishadi. Avvalo, ular so`z birikmasidagi tobe so`z va hokim so`z nimaligi haqidagi ma’lumotni aytishadi.

S o`z birikmasi





tobe so`z hokim so`z

So`z birikmalari tarkibidagi tobe va hokim so`zning hech qanday qo`shimchalarsiz, faqat ohang va ma’nosiga ko`ra bog`lanishiga bitishuv deyiladi.

i qtidorli o`quvchi

chiroyli gapirmoq

b eqiyos o`lka bitishuv usuli

mehribon murabbiy

Tobe so`zning hokim so`zga tushum, jo`nalish, o`rin-payt va chi-qish kelishigi qo`shimchalari yoki ko`makchilar yordamida bog`-lanishiga boshqaruv deyiladi.

kitobni o`qimoq

buvi bilan suhbatlashmoq boshqaruv usuli

daftarga yozmoq

onasi uchun olmoq

Tobe so`zning hokim so`zga qaratqich kelishigi qo`shimchasi yordamida, hokim so`zning esa tobe so`zga egalik qo`shimchasi yordamida bog`lanishiga moslashuv deyiladi.

kitobning muqovasi

buvi o`gitlari moslashuv usuli

daftarning varaqlari

shaharning ko`chalari

Guruhlarda ishlash davom ettiriladi. Sinf yozuv taxtasida birinchi guruh bitishuv usulida, ikkinchi guruh boshqaruv usulida, uchin-chi guruh esa moslashuv usulidagi so`z birikmalariga misollar topishadi. Takrorlangan so`z birikmalari hisobga olinmaydi.

Namuna

1. Chiroyli ko`ylak, tez-tez yugurmoq, a’lochi o`quvchi....

2. Uydan chiqmoq,Vatanni sevmoq, topshiriqni bajarmoq....

3. Maktab bog`i, shahar ko`chalari, mening singlim.....

62-mashq guruhlarda bajariladi.

62-mashqdagi 1-topshiriqni har uchala guruh bajaradi. Berilgan so`z juftlaridan bitishuv, boshqaruv va moslashuv usullari bilan hosil qiling, ular ishtirokida gaplar tuzing.

Bitishuv usuli: tilla tish, halol yashamoq, qizil olma...

Boshqaruv usuli:masalani yechmoq, o`rtoqlar bilan suhbatlash-moq, Salima bilan ko`rishish....

Moslashuv usuli: Shahrimiz ko`chalari, daftarning varag`i, uy tomi....

62-mashqdagi 2-topshiriq ham har uchala guruhlar tomonidan bajariladi. Hosil qilingan so`z birikmalaringizning hokim so`zi fe’l yoki ot turkumiga mansubligiga ko`ra: 1) fe’lli so`z birikmalari; 2) otli so`z birikmalari kabi guruhlarga ajrating.

Fe’lli so`z birikmalari: masalani yechmoq, o`rtoqlar bilan suhbatlashmoq, halol yashamoq, Salima bilan ko`rishmoq...

Otli so`z birikmalari: tilla tish, shahrimiz ko`chalari, qizil olma.

4.Yangi mavzuni mustahkamlash

O`quvchilarning mavzuni o`zlashtirganliklarini bilish va mavzuni mustahkamlash uchun quyidagi “KLASTER” tuziladi























Darslikda berilgan savol-topshiriqlar bilan ishlaymiz

Guruhlarning ishlarini yakunlaymiz. Darsni quyidagi hikmatli so`zlar bilan xulosalayman:

Inson bilm tufayligina barhayotdir.Bilim,tafakkur inson hayoti, barhayotlikning negizidir. (Gegel)

Chala bilim egasi bo`lishdan ko`ra,bilimsizlik afzalroqdir. (Ibn Sino)

O`zingga bino qo`ymay,aql-zakovatli bo`lishga intil. (Epikur)

Aqlli bo`lishning o`zi yetarli emas. Eng asosiysi aqlni amalda qo`llay bilishdir. (Rene Dekart)

5.Baholash: Darsda faol qatnashgan har bir a’zolari quyidagi rag`bat tarqatmalari bilan taqdirlanadi.

6. Uyga vazifa: 64-mashq (29-bet).








Скачать

Рекомендуем курсы ПК и ППК для учителей

Вебинар для учителей

Свидетельство об участии БЕСПЛАТНО!